Meerjarenprogramma "Effecten van toezicht"

Bewustwording

De pijler bewustwording omvat twee activiteiten: interne bewustwording en externe bewustwording. Voor beide vormen van bewustwording wordt in 2010 een communicatieplan opgesteld. Vooruitlopend hierop zijn voor de interne bewustwording  de eerste acties ondernomen. 

De interne bewustwording is gericht op een bewustwordingsproces bij managers, inspecteurs en (staf)medewerkers van deelnemende rijksinspecties, over het nut en de noodzaak van effectmeting in de toezichtspraktijk. Het is van groot belang dat deze geledingen zich constant afvragen waarom een bepaald toezicht wordt uitgevoerd, wat het (verwachte) resultaat zal zijn en ‘last but not least’ dat men vanzelfsprekend vaststelt wat het effect van het toezicht is of in de toekomst zal zijn. Belangrijk hierbij is dat de effectiviteit van het toezicht ook intern wordt uitgedragen, zowel mondeling als schriftelijk.

Het doel van de externe bewustwording is het opstarten van een bewustwordingsproces over de (on)mogelijkheden in de relatie die in de praktijk bestaat tussen beleid, toezicht en effecten van toezicht. De doelgroep bestaat uit de politiek, dus de bewindslieden en leden van de Tweede kamer,  en de (beleids)medewerkers van de ministeries en de Algemene Rekenkamer.

Opinieonderzoek
Vanuit het meerjarenprogramma is een onderzoek opgestart naar de kennis en de meningen van inspecteurs over de effecten van toezicht en het meten van die effecten. Het doel van het onderzoek is genereren van kennis aan de hand waarvan enerzijds het meerjarenprogramma doelgerichter activiteiten kan opstarten, en anderzijds de deelnemende inspecties, ‘handen en voeten’ kunnen geven aan de (cultuur)verandering die binnen de inspectie nodig is richting effectief toezicht. 
Lees verder.

Interviews met betrokkenen
Over verschillende onderwerpen zijn binnen het meerjarenprogramma interviews gehouden met betrokkenen bij het programma.
Lees verder.

Analyse jaarverslagen en jaarplannen, najaar 2009
Naast het opstellen van een communicatieplan, is in het najaar van 2009 nagegaan op welke wijze de inspecties ‘wereldkundig maken’ dat ze aan effectmeting werken. Aan de hand van vier onderzoeksvragen is een systematische analyse uitgevoerd:

1. In welke mate in de jaar/meerjarenplannen 2008 en 2009 van de veertien rijksinspecties wordt ingegaan op het meten van het effect van toezicht?
2. Op welke wijze de rijksinspecties zich over het meten van dit effect van toezicht in het uitgebrachte jaarverslag 2008 verantwoorden?
3. Is de verantwoording  output, outcome en/of final outcome gericht?
4. Zijn de jaarverslagen 2008 van de veertien rijksinspecties te typeren als een bepaald genre zoals F. Mertens in 2005 bepleit in zijn notitie “Het inspectie jaarbericht als genre’?                  

Het onderzoek is uitgevoerd door vijf vierdejaars rechtenstudenten van de Hogeschool in Amsterdam. In januari 2010 zijn de eerste resultaten van het onderzoek beschikbaar gekomen. Uit de resultaten blijkt dat binnen de rijksinspecties nog weinig aandacht is voor het communiceren en/of verantwoorden over de effecten van het uitgevoerde toezicht.